Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) 3 şekilde karşımıza çıktığı bilinir.

1.Dikkat Eksikliği /Dikkat Problemi

2.Hiperaktivite (Aşırı hareketlilik

3.Dürtüsellik

    Genellikle Hiperaktivite okul öncesi dönemde, dikkat eksikliği ise okul çağında fark edilir. Bunun nedeni çocuğun oyun döneminde hareketlerinin gözlenmesi, okul döneminde ise dikkatini yoğunlaştırmasının beklenmesidir. Erkek çocuklarda kız çocukların 3-4 katı kadar sık görülür. Net bir araştırmaya dayanmamakla birlikte son yıllarda çocukların %5’inde görüldüğü biliniyor. Çevremize bir göz atarsak her 50 kişilik sınıfta 1-2 çocuğun dikkat ve dürtüsellik sorunu olduğunu görebiliriz. Ancak her hareketli ve ders başarısı düşük olan çocuğun DEHB tanısı alabileceğini söyleyemeyiz. Son dönemde dünyada ve Türkiye’de çocukluk bozuklukları alanında başı çeken sorunlardan biridir.

Çocuklar genellikle hareketli ve dikkatsizdirler!

   Dikkatsizlik ve çok hareketlilik tüm sağlıklı çocuklukların özellikleridir. Biyolojik olarak da yaş ilerledikçe insanların enerji düzeyinin azaldığını biliyoruz. Bir çocuk uzmanına biri düzenli, derli toplu, diğeri dağınık, kırılmış eşyaları olan iki çocuklu ev gösterirseniz size ikinci evdeki çocuğun sağlıklı olma ihtimalinin yüksek olduğunu söyleyecektir. Bu nedenle çocuğunuzu bu bozukluk adı altında etiketlemeden DEHB hakkında bilgilenmelisiniz.

   Çocuğunuzun bu sınıflardan birine dâhil olup olmadığını ölçmeye çalışıyorsanız şu farklara dikkat ediniz:

• Dikkatsiz veya ilgisiz çocuklar ilgilerini çeken bir oyun oynamaya başladıklarında bir konu üzerine/tek bir malzeme üzerine odaklanabilirler veya tek bir noktada yarım saat kadar kalabilirler. Oysa DEHB gösteren çocuklar bunu isteseler de başaramazlar, çünkü odaklandıkları noktanın sürekliliğini sağlayamazlar.

• Çocuklar bazen mekâna ve ortama göre hareketli veya sakin olabilir. Örneğin okulda sakin, eve gelince ortalığı yıkıyor veya tam tersi diyorsanız korkmanıza gerek yok, bazı koşulları değiştirerek duruma çare bulabilirsiniz. DEHB gösteren çocuklar her türlü uyarandan kolayca etkilenirler, bu nedenle her ortam onların uyarılması için müsaittir. Genellikle evde ve okulda veya dışarıda aynı dağınıklığı veya ilgisizliği gösterirler..

• İletişimlerinden bir konuyu ne kadar sürdürebildikleri anlaşılır. Çocuğunuza bugün okulun veya arkadaşları ile oynadığı oyunun nasıl gittiğini sorun ve tek tema üzerinde konuyu sorularla ilerletmeye başlayın. Konu ilgisini çekmemişse başka bir konu bulabilirsiniz. Çocuk konuyu başından sonuna kadar anlatabiliyor, 5- 10 dakika konuya odaklanabiliyor, sorulan soruları yanıtlayabiliyorsa dikkatini toplayabiliyor demektir.

• DEHB gösteren çocuklar yapacakları işin sonuçlarını düşünemezler. O işin sonucunda ceza alacaklarını, zarar göreceklerini veya tehlike sinyallerini hesaba katamazlar. Bu nedenle çocuğunuz hareketli/ dikkatsiz; fakat canını kurtaracak kadar düşünceli ise korkmanıza gerek olmayabilir..

    Bir uzman yardımı ile konuyla ilgili testler uygulayabilir, aile tutumlarınızı ve çocuğun davranışlarını sorgulayabilirsiniz. Her şeye rağmen akıp giden bir zaman ve artan /azalan öğrenimler var. Daha sağlıklı bilgiye ulaşmanız çocuğunuzun hayatını değiştirmeye ve sonuçları olumluya çevirmeye yetebilir. Bu nedenle DEHB veya diğer bozukluklarla ilgili bir şüpheniz var ise Çocuk Psikiyatrisi, alanla ilgili Psikolog, Çocuk Nörologu veya ilgili kurumlara başvurun.